International readers: this is a blogpost announcing a Dutch workshop…

Op donderdag 19 augustus organiseren collega-fotograaf Jürgen Doom en ikzelf voor de vierde keer de workshop ’From Speedlight to Lightroom’. Deze keer gaat de workshop door in Leuven.

Zoals de naam het aangeeft, leer je op één intensieve dag…

1. de basics van flitsen met reportageflitsers: kleine en relatief goedkope apparaten die toch tot grootse resultaten kunnen leiden.
2. ga je daarna de opgedane kennis zelf toepassen op twee modellen, onder onze begeleiding en maak je kennis met softboxen, paraplu’s en reflectoren om het harde licht van je flits te verzachten indien nodig
3. krijg je tenslotte een hands-on introductie rond werken met Adobe Lightroom en wordt je beste foto afgedrukt op een state-of-the-art Epson printer

Zo krijg je op één dag een overzicht van een fotoshoot, from start to finish. Je hoeft geen voorkennis van flitsen of Lightroom te hebben. Een algemene kennis van hoe je fototoestel werkt (sluitertijd, diafragma, …) uiteraard wel.
We zorgen ook voor flitsmateriaal, zodat je op voorhand geen investeringen hoeft te doen.  Heb je al zo’n flitsers, dan mag je die uiteraard meebrengen.
De prijs voor deze intensieve workshop is 195 € inclusief BTW. We werken in kleine groepjes: maximum acht deelnemers voor twee modellen en twee lesgevers, zodat je uitgebreid kan oefenen en vragen stellen. Meer info vind je hier. Inschrijven kan door een mailtje te sturen naar Piet of Jürgen.

De beelden bij deze blogpost werden gemaakt door deelnemers aan de vorige workshop.

International readers: this is a blogpost announcing a new Dutch workshop…

Op zaterdag 26 juni organiseren collega-fotograaf Jürgen Doom en ikzelf voor de derde keer de workshop ‘From Speedlight to Lightroom’.

Zoals de naam het aangeeft, leer je op één intensieve dag…

1. de basics van flitsen met reportageflitsers: kleine en relatief goedkope apparaten die toch tot grootse resultaten kunnen leiden.
2. ga je daarna de opgedane kennis zelf toepassen op twee modellen, onder onze begeleiding
3. krijg je tenslotte een hands-on introductie rond werken met Adobe Lightroom en wordt je beste foto afgedrukt op een state-of-the-art Epson printer

Zo krijg je op één dag een overzicht van een fotoshoot, from start to finish. Je hoeft geen voorkennis van flitsen of Lightroom te hebben. Een algemene kennis van hoe je fototoestel werkt (sluitertijd, diafragma, …) uiteraard wel.
We zorgen ook voor flitsmateriaal, zodat je op voorhand geen investeringen hoeft te doen.  Heb je al zo’n flitsers, dan mag je die uiteraard meebrengen.
De prijs voor deze intensieve workshop is 195 € inclusief BTW. We werken in kleine groepjes: maximum zes deelnemers voor twee modellen en twee lesgevers, zodat je uitgebreid kan oefenen en vragen stellen. Meer info vind je hier. Inschrijven kan door een mailtje te sturen naar Piet of Jürgen.

De beelden bij deze blogpost werden gemaakt door deelnemers aan de vorige workshop.

- This is a Dutch round-up of the first ‘From Speedlight to Lightroom’ one day workshop, in which colleague Jürgen Doom and myself give an introduction to working with Speedlights and post-processing in Lightroom. -

De eerste workshop rond flitsfotografie en Lightroom, ‘From speedlight to Lightroom’ gedoopt, is inmiddels achter de rug. Collega Jürgen Doom en ik organiseerden deze workshop samen.

De bedoeling was om een intensieve, eendaagse workshop aan te bieden waarin de cursisten ‘up to speed’ gebracht werden om met reportageflitsen te werken (losse opzetflitsers). Daarna kregen de deelnemers de mogelijkheid om de theorie in de praktijk om te zetten en zelf flashy foto’s te maken. Tot slot volgde een kennismaking met hét workflowpakket bij uitstek, Lightroom, waarbij de foto’s geïmporteerd en bewerkt werden.

Eerst en vooral moeten we melden dat Jürgen en ik voor deze eerste editie niet gerekend hadden op zoveel succes. Daar waar we gemikt hadden op 6 deelnemers, zijn het er uiteindelijk 10 geworden. Tot onze verbazing waren er bovendien mensen die van heinde en verre kwamen afgezakt naar Leuven. Er was zelfs een deelneemster die in het midden van de nacht uit Nederland vertrokken is (buurt van Utrecht) om ons te komen vervoegen! Aretha-Franklin-gewijs past hier enkel een luid ‘R.E.S.P.E.C.T.!’

Het eerste gedeelte, ‘Speedlight’ heeft de hele voormiddag in beslag genomen. We startten stipt om 9 uur (onze Nederlandse deelneemster had er toen al een halve dag opzitten) en eindigden de fotoshoot rond halftwee. Omdat we met 2 ‘lesgevers’ waren en we de mogelijkheid hadden van ‘tethered shooting’ (het gefotografeerde beeld rechtstreeks op de computer weergeven), konden we de ’speedlight-theorie’ makkelijk illustreren aan de hand van voorbeelden, die dan onmiddelijk op het scherm zichtbaar konden gemaakt worden.

Zo illustreerden we hier hoe je door creatief gebruik te maken van je omgeving, heel ‘goedkoop’ toch vrij gemakkelijk een goed portret kan maken. Dit beeld werd gemaakt met 1 opzetflitser, op het toestel. Door de flits te bouncen, werd de typische ‘konijn gevangen in een lichtbak’-blik die nogal eens met opzetflitsers geassocieerd wordt, vermeden… Voor alle duidelijkheid: ondergetekende voelt zich beter op zijn gemak achter een camera dan ervoor!

Nog iets gesofisticeerder werd het met behulp van een flitssynchronisatiekabel en een eenvoudige softbox …. met een mooi ‘Rembrandt’ lichtje als resultaat.

Omdat ik die ochtend zo stom geweest was een sweater met een grote kap aan te trekken (de verwarming van mijn auto is stuk, en dat wil wel eens frisjes worden), werd ik eensklaps niet alleen tot model van dienst maar ook tot pastoor gebombardeerd.

In het eerste beeld maakte Jürgen een foto gemaakt van met behulp van 2 speedlights en 1 softbox. Dit om te illustreren hoe je met 2 lichten de voor- en achtergrond onafhankelijk van elkaar te belichten.

Hieronder zie je de invloed van kleurfilters en hoe je daarmee gemakkelijk de sfeer in een foto helemaal kan laten veranderen, en dit op een paar ogenblikken.

Eens het theoretisch gedeelte voorbij was hebben zijn we met z’n allen naar buiten getrokken, om daar aan de hand van een paar voorbeelden – en de fantastische hulp van onze twee modellen – het werken met reportageflitsen op locatie te illustreren. De foto’s die Jürgen maakte konden ogenblikkelijk bekeken worden op het scherm van de laptop, zodat de deelnemers beter konden volgen. We bleven trouwens in religieuze sferen, want de kerk van Wilsele was nooit ver uit de buurt. Zou ik dan toch mijn roeping gemist hebben?

Uiteindelijk maakte Jürgen dit beeld, ter illustratie van een fotoshoot op locatie met opzetflitsers.

We maakten daarna 2 groepjes, verdeelden het flitsmateriaal en begonnen te fotograferen. Daarbij probeerden we diverse setups uit en verschillende belichtingstechnieken. Een erg intensief gedeelte, want dan komen de vragen boven uiteraard. Door met 2 lesgevers te werken konden we echter onze aandacht goed verdelen, er zorg voor dragende dat iedereen zeker aan de beurt kwam. Ik mocht zelfs als VAL (Voice Activated Light Stand) dienst doen!

Van het Lightroom gedeelte hebben we weinig beeldmateriaal op zich (er is weinig interessants aan een foto van 10 mensen die over hun computer gebogen zijn), maar in een volgende post zullen we debeelden tonen die de cursisten gemaakt hebben en die we in Lightroom bewerkt hebben.

- International readers, sorry: this is a Dutch blogpost announcing a new Dutch workshop -

Fotografen Jürgen Doom (Leuven) en Piet Van den Eynde (Gent) stellen samen ‘From Speedlight to Lightroom’ voor: een intensieve en unieke ééndaagse workshop rond flitsfotografie met reportageflitsen enpost-processing met Adobe Lightroom.

• Zaterdag 13 maart in Leuven, 9 tot 18 u
• Zaterdag 24 april in Gent, 9 tot 18 u

Short story

Van flitsende fotoshoot tot afgewerkte grootformaat afdruk onder begeleiding van freelance fotograaf Jürgen Doom en Adobe Certified Expert en fotograaf Piet Van den Eynde. Dat is het concept van deze intensieve, drieledige ééndaagse workshop:

1. in het eerste deel leert Jürgen je de theorie en de praktijk om met je reportageflitser (Nikon Speedlight, Canon Speedlite of andere losse flitser) betere foto’s te maken;
2. in het tweede deel toont Piet je hoe je in Adobe Lightroom, hét professionele raw-workflow pakket bij uitstek, je beelden kan corrigeren, retoucheren en bewerken;
3. tenslotte druk je, onder deskundige begeleiding, de beste foto van de dag af op een grootformaat professionele Epson inkjetprinter.

For who?

Deze cursus is bedoeld voor iedereen die verder wil gaan dan de ingebouwde flitser en de automatische stand van zijn digitale reflexcamera en moeite heeft met externe flitsen. Je leert verschillende mogelijkheden en setups om je flitsfotografie tot een hoger niveau te brengen. Een fotoshoot eindigt echter niet met de opname. Het unieke aan deze workshop is dat je je raw-beelden daarna onder begeleiding van Piet importeert in Adobe Lightroom om ze te retoucheren en volgens verschillende stijlen af te werken. Je zult leren werken met presets om sneller tot goede resultaten te komen.

Voorbeelden?

De slideshow hieronder toont een selectie van studio-, reis- en reportagefoto’s waar een reportageflits als hoofd- of accentlicht gebruikt werd.

Who’s who?

Jürgen Doom is freelance fotograaf en werkt voor diverse opdrachtgevers, gaande van reclame- en mediabureaus, over redacties van tijdschriften tot bedrijven en multinationals. Door zijn praktijkervaring met flitsfotografie op locatie en ervaring met consultancy en lesgeven, verlopen zijn gestructureerde workshops steeds helder en ‘to-the-point’. Ze zijn praktijkgericht, begrijpbaar en boeiend voor zowel de beginnende als gevorderde amateur- en beroepsfotograaf. Behalve zijn Speedlights kent Jürgen ook zijn Lightroom: hij gebruikt het pakket immers dagelijks voor de bewerking van zijn digitale beelden.

Piet Van den Eynde is eveneens freelance fotograaf en Adobe Photoshop Certified Expert (CS3). Hij is auteur van het boek ‘Lightroom 2 Ontmaskerd’ en geeft inleidende en gevorderde workshops rond Adobe Lightroom. Behalve zijn Lightroom, kent Piet ook zijn Speedlights: vorig jaar doorkruiste hij Zuid-Oost Azië en India per fiets, gewapend een digitale reflex, een flits en een flitsparaplu.

Wat leer je allemaal op ‘From Speedlight to Lightroom’?

In ‘From Speedlight to Lightroom’ neemt Jürgen het ’speedlight’ gedeelte voor zijn rekening. Hij gaat hierbij in op de verschillende aspecten van flitsfotografie; hoe stel je je camera in? Hoe stel je je flits in? Hoe krijg je zacht of hard licht? Wat doen kleurfilters? Hoe werk je met meerdere flitsen? Hoe mix je flitslicht met omgevingslicht om tot dynamische beelden te komen, …? De theorie wordt uitgelegd aan de hand van vooraf opgenomen beelden, die de verschillende flitstechnieken en belichtingsmethoden illustreren. Je ontvangt een CD-rom met deze beelden en de instellingen van camera en flits. Zo kan je thuis de verschillende setups nog eens overdoen.

Na deze inleiding – die ongeveer 2 uur duurt – trekken we de buitenlucht in voor de praktijk. Als cursist krijg je zelf volop de gelegenheid om de theorie in te oefenen in verschillende scenario’s, onder begeleiding van Jürgen en Piet. Uiteraard is er een model van de partij.

Nadien neemt Piet over voor het gedeelte ‘nabewerking in Lightroom’. Na een inleiding rond Lightroom, bewerken we je beste foto’s. Je zult met Lightroom het onderste uit je Raw-bestand halen en dezelfde foto volgens verschillende stijlen ontwikkelen. Je krijgt meteen ook de basis mee van een goede en efficiënte Lightroom-workflow. Tot slot van deze goedgevulde dag wordt je favoriete foto afgedrukt op een state-of-the-art inkjetprinter.

Praktisch:

Deze all-inclusive workshop wordt gelanceerd aan de introductieprijs van 195 € (incl. BTW) en omvat:

• een syllabus over flitsfotografie
• een CD met vooraf opgenomen beelden en bijhorende uitleg
• koffie, frisdranken & versnaperingen
• broodjeslunch
• model (voor alle duidelijkheid: het model mag je niet meenemen!)
• grootformaat print

Wat moet je zelf meebrengen?

• Je camera + lenzen
• Een losse flits, indien je die hebt (anders leen je er gerust een van ons)
• Een laptop, indien je die hebt, met Lightroom 2 (eventueel een trial-versie). Voorkennis is niet nodig. Je kan de trial versie hier downloaden.
• De energie om er een boeiende dag lang fotografisch in te vliegen!

De workshop start om 9u stipt, ontvangst vanaf 8u30. Details ontvangt u op het moment van inschrijven.

Inschrijven

Het aantal deelnemers is beperkt. Inschrijven kan via mail naar speedlight [at] jurgendoom [dot] be (voor Leuven, 13 maart) of speedlight [at] lightroom [dot] be (voor Gent, 24 april).

Early morning on the outskirts of Pala, a bustling town in Kerala, South India. While cycling along a traffic-infested road, all of a sudden, I see a butcher’s shop that redefines the word ‘intriguing’. When I climb the little hill that separates the shop from the road, I seem to have stepped into a battlefield rather than a shop…

Warning: hitting the ‘more’ button below reveals a picture that is not for the faint-of-heart. In fact, you stand a high chance of instantly converting to vegetarianism if you do .

I take out my 10-24 mm wide-angle because I want to capture the foreground as well as the shop itself and I cannot back up any further. The downside of the wide angle’s increased perspective is that the people in the background will be relatively small. So I take out the SB-900 Speedlight to emphasize the butcher by lighting him selectively.

However, the whole counter is pretty much covered in blood and animal intestines. The butcher understands my agony and gives me some – relatively – clean plastic bags to put my SB-900 in (I normally carry around ziplock bags to protect the flash in case of rain, and they would have worked here too, to protect it from blood, but for some reason I did not have any). I stash the flash behind the metal kettle to the left, side-lighting our butcher by triggering the SB-900 with the built-in flash of the D90. I’m normally not a fan of harsh lighting, but in this case the picture called for it and there was no way I could have hidden an umbrella or other light modifier in this setting anyway. As an added bonus, the flash, which is somewhat lower than the subject, produces a spooky, Roswell alien-like shadow on the left wall and ceiling.

There’s plenty of reasons to photograph during the so called ‘golden hour’ (which sadly not always lasts an hour). The colour is warm, the shadows are beautiful and, because the sun is already low, it brings out texture.

For small flash users, there’s an even better reason: a hotshoe flash is not very powerful compared to the sun. But that ratio gets better once the intensity of the sun diminishes.

In this picture, this allowed me to set the exposure for the sky, making sure I did not loose detail there. I positioned the three main subjects so that their faces were still being a little ‘rim-lit’ by the slowly setting sun, which also threw a nice, very three-dimensional shadow to the front. You can see that effect in the picture below. I’d like to tell you that I made it especially for instructional purposes, but the truth is that I forgot to turn on my flash

I then brought their exposure up by using an SB-900 from the front. The flash was triggered by the on-camera flash of the D90. A lot of Nikon cameras have this nifty feature.

The picture below is the out-of camera picture. Because Mrs. MoreThanWords directed the flash towards the faces, the picture is still a little dark around the engine part of the motorcycle. I tweaked it to the final result by cropping in Lightroom and then throwing in a couple of Nik Viveza Control Points.

Funny how a day of shooting pictures can turn out: I shot this picture on a plantation tour in Java. While the other members of the group were being instructed on the life of the cacao bean and the origin of vanilla sticks, I had wandered off (again) and found myself making this picture of a young Muslim girl.

Because the girl’s own umbrella put her face in a shadow, I chose to fight her umbrella with mine

While her mother held my white flash umbrella, through which I shot an SB-900, I just had to press the shutter and focus on composing. I like to ask bystanders to figure as Voice Activated Lightstands. It involves them in the process and it always attracts a crowd, which can be an interesting supply of new faces to photograph.

I ducked down deep to make sure the umbrella filled the entire background and to make sure that the lens (and hence the viewer) would not look down on the girl, as is often the case with pictures of kids made by people who are taller than them. I have a couple of pictures of the girl looking straight in the lens, but I prefer this one. You can see the catchlight of the flash umbrella in her eyes.

Ik heb een boekentip voor jullie, en neen, ik heb het niet over ‘Lightroom 2 Ontmaskerd’. Optimist als ik ben, ga ik er immers van uit dat elke lezer van dit blog dat boek nu al op zijn verlanglijstje – of beter nog – in zijn boekenrek staan heeft. (Dromen kan geen kwaad, niet?)

Neen: deze tip is zo onbaatzuchtig dat hij door Moeder Theresa en Mahatma Gandhi themselves zou kunnen geformuleerd zijn. Er is een nieuwe must-read voor iedereen die met kleine flitsen werkt: ‘The Hot Shoe Diaries’  van Joe McNally. Wat de Strobist DVD-reeks deed voor manuele off-camera flash, doet dit boek voor Nikon’s draadloze off-camera flash systeem: CLS ofte Creative Lighting System.

In ongeveer driehonderd bladzijden bespreekt Joe ‘is there an SB-900 in the room?’ McNally het volledige CLS-systeem van Nikon. Hij begint met het materiaal zelf, en een aantal van zijn favoriete accessoires. Ongeveer de helft van het boek behandelt het gebruik van CLS met één enkele flits. In die zin is het boek dus zeer toegankelijk en onmiddellijk inzetbaar. Tegen het einde van het boek laat Joe alle duivels in zich los en is er een shot waar hij een stuk of 50 (!) Nikon Flitsen ontketent.

Het boek is zeer vlot en – vindt de geek in mij – grappig geschreven en leest dan ook als de spreekwoordelijke trein, tenminste, als je Amerikaans wat up to date is… Want soms lijkt het meer of je met een NewYorkse cabbie aan het meerijden bent. Joe gebruikt nogal wat slang en mensen met een eerder formele kennis van Engels zullen af en toe eens de wenkbrauwen fronsen. Beeld je in dat Tony Soprano CLS zou uitleggen. Zo is het ongeveer geschreven

Bij elk van de hoofdstukken hoort één afgewerkte foto, en een aantal foto’s die het totstandkomingsproces illustreren. De foto’s geven je zó zin om een en ander zelf uit te proberen, zelfs al zit je op het moment van lectuur ergens aan een meer in Turkije.

Wat is het grootste verschil met de ‘pure’ Strobist aanpak? Wel: Joe heeft het nogal voor Nikons iTTL systeem, waarbij de camera automatisch via TTL de ‘heavy lifting’ doet, zoals ie het zelf uitdrukt. De gebruiker moet alleen leren denken hoe de camera denkt, en indien nodig het denkproces wat bijsturen. Hobby doet alles manueel, met zijn geliefde Pocket Wizards.  Het doel van beiden is hetzelfde: goede flits foto’s maken waarbij je de flits niet op, maar naast de camera gebruikt.

McNally’s boek bevat technieken die grotendeels ook voor Canon gebruikers nuttig kunnen zijn (Canon heeft zijn eigen versie van iTTL: eTTL) maar het is natuurlijk specifiek voor Nikon gebruikers geschreven, en die zullen er dan ook het grootste plezier aan beleven.

Moet je dan als Nikon-nieuweling kiezen voor de Strobist aanpak, of de iTTL aanpak? Wel… rekening houdende met het feit dat 2 PocketWizards (en je hebt er twee nodig) evenveel kosten als 1 SB-900, kan je volgens mij best beginnen met iTTL. Je kan dat laatste trouwens ook manueel gebruiken, precies alsof je met PocketWizards zou werken.

Het grote voordeel van PW’s is dan weer dat ze een groter bereik hebben en ook in volle zon steeds afgaan, iets waar Nikons infrarode CLS systeem wel wat moeite mee heeft.

Zijn er dan helemaal geen nadelen aan McNally’s boek? Wel, behalve het hoger aangehaalde dialect, waar niet iedereen even vlot door zal ploegen, merk je wel dat Joe een aantal sponsors heeft, niet in het minst Lastolite. Ik voel me nu al een halve loser omdat ik geen Lastolite TriGrip Diffuser en een stuk of wat Lastolites Skylite panelen in mijn koffer rondslingeren heb.

Maar, die paar opmerkingen doen geen afbreuk aan de kwaliteiten van het boek: dit boek had een paar jaar eerder geschreven moeten worden. Het had ons allemaal veel tijd bespaard

Joe McNally blog: http://www.joemcnally.com/blog/

Na de schoenpoetsers in Turkije, was het in Iran de beurt aan de schoenmakers. Ik was het kleine, amper één meter brede gebouwtje op weg naar het guesthouse al drie keer voorbij gewandeld in evenzovele dagen. Pas toen ik er gisterenavond tijdens een regenbui opnieuw voorbij liep, trok het licht van de gloeilamp mijn aandacht.

Ik vroeg of ik ‘n foto mocht maken en dat mocht. Dit is het soort gelegenheden waarvoor breedhoeklenzen uitgevonden zijn. Nu ik eraan denk: in dit gebouw werd waarschijnlijk ook het spreekwoord ‘schoenmaker, blijf bij je leest’ uitgevonden: op deze anderhalve vierkante meter kan je als schoenmaker immers moeilijk anders.

Ik propte mezelf in de hoek van het lokaaltje, schroefde de 14-24 mm op en maakte een paar available light foto’s. Het nadeel was dat het enige available light een enorme spaarlamp was, in het midden van het plafond van amper anderhalve vierkante meter. Dat zorgde voor zware schaduwen. Vermits de schoenmaker meestal voorovergebogen zat, bevond zijn gezicht zich vrijwel continu in de schaduw.

Op zo’n moment is het Nikon CLS (Creative Lighting System) to the rescue. Ik haalde de SB-900 uit m’n fototas. Volgens Joe McNally is available light ‘any freakin’ light that’s available’ (dus ook een flits als je die bij hebt). Ik zette de flits, voorzien van de diffusor en 1/4 CTO filter, tegen de muur op de grond. De ingebouwde flits van de D700 werd als Commander ingesteld om de SB-900 draadloos en TTL aan te sturen.

De camera (omgevingsbelichting) werd manueel ingesteld op 1/15e seconde (dat was ongeveer één stop minder dan de belichtingsmeter aangaf), 800 ISO. Die trage sluitertijd zou ervoor zorgen dat de bewegingen van de handen van de schoenmaker ietwat flou zouden weergegeven worden, terwijl de korte flits de rest van de scène scherp zou vastleggen.

Op de setup-shot hierboven zie je hoe minimalistisch het allemaal was: één SB-900 zonder paraplu. Een mini-setup in een mini-omgeving. En toch een groot verschil ten opzichte van ambient light only.

Ik heb reeds eerder mijn voorliefde voor dit type bus bezongen. Groot was dan ook mijn verbazing toen ik, al fietsend naar de Iraanse thermale badstad Sara’eyn (de neon van Las Vegas gecombineerd met winkeltjes die oversized badpakken uit lang vervlogen modecollecties verkopen), langs de kant van de weg plotseling dit exemplaar aantrof. In de schaduw van de bagageluiken zat een familie te picknicken. Ze waren nog niet met z’n tienen, en hadden de hele bus voor zich. Daar moest een foto van komen.

Ik bezong mijn voorliefde voor de bus (‘Khelli Zibah’ – ‘Prachtig’) en twee minuten later stond de deur wagenwijd open.

Foto’s zoals deze zitten altijd met een enorme contrastomvang (verschil tussen de lichtste en de donkerste partijen): binnen in de bus is het immers een pak donkerder dan buiten. Ons oog went daar aan, maar de chip van een camera niet. Eén available light foto kan nooit detail geven in zowel schaduwen als highlights. Er zijn dan twee oplossingen:

1. de belichting aanpassen aan de scène buiten de bus. De binnenkant zal dan te donker weergegeven worden, wat  je dan kan ophelderen met een invulflits. Ik had mijn flits bij me, maar ik wist dat in dit walhalla  van chroom en glas, de flits ongetwijfeld vervelende reflecties zou geven. Dus op naar de tweede mogelijkheid:
2. meerdere belichtingen maken, en deze achteraf combineren. Dit kan manueel (maar is zeer tijdrovend) of automatisch, via HDR-software zoals Photomatix Pro.

Ik koos de laatste optie en maakte een bracketing-reeks van 6 foto’s. (Eigenlijk 7 maar door een vergissing kon ik er maar zes gebruiken). Normaliter gebruik je voor HDR best een statief, maar hier liet ik de camera rusten op een kopsteun van de tweede zetelrij – in de software kan je bepalen dat eventuele camera-shake gecorrigeerd moet worden. Het helpt ook als je de camera op ‘burst’-modus zet (CH – Continuous High Speed bij bepaalde Nikon-modellen): je moet dan niet herhaaldelijk op de ontspanknop drukken, maar deze gewoon ingedrukt houden, terwijl de camera de reeks afwerkt. Dat verkleint het risico op bewogen beelden. De fotoreeks toont duidelijk dat het dynamische bereik te groot is voor 1 foto.

De foto’s werden vanuit Lightroom in Photomatix Pro ingeladen en tot één HDR verwerkt. Dat leverde nevenstaand beeld op: er is duidelijk nog werk aan de winkel. HDR-beelden komen maar zelden kant-en-klaar uit de software gerold. Photomatix Pro exporteerde dit beeld netjes terug naar Lightroom, vanwaar de zwartwit-conversie kon gebeuren. Ik paste één van m’n zwart-wit presets toe, en tweakte die nog even met een aantal aanpassingen met de Local Adjustment Brush.

Tenslotte voegde ik een old-school dokarandje toe om tot het resultaat bovenaan de post te komen. Er bestaan verschillende manieren om dit laatste in Lightroom te doen, gaande van werken met Custom Identity Plates tot complete Plug-ins die je vanuit Lightroom kunt aanroepen.