Zoals gisteren beloofd werden er onder de aanwezigen van de webinar voor X-Rite twee boeken verloot. Kim Engels en Edwin Smet mogen binnenkort op vinkenslag staan voor de brievenbus.

Bent u niet in de prijzen gevallen, dan kunt u het nog altijd bestellen. Meer info in deze blogpost. Het boek is ondertussen ook in de boekhandel verkrijgbaar.

I received a question from Bianca, one of the ‘Speedlight to Lightroom’ workshop participants on how you can make Black & Whites in Lightroom while retaining certain colours. Well, as usual, there’s more than one way of doing this so I decided to do a little video on the subject.

Yes I know, how can the “Lightroom Question of the week” part of the blog be already up to number three and the – announced at the same moment – “Lightroom Tip of the week” only be up to it’s first edition.

Well folks, the thing is that I’m running on Eastern time, this being a consequence of a photo-trip through the Mid- and Far-East, pictures of which you can find at this blog’s Dutch-language travel blog, www.portraitsofasia.be. You might check the Portraits Of Iran section, as I haven’t uploaded any Bali-pictures yet, just some snaps.

And as they say here to us Westerners:  “You may have the (fancy) watch, but we have the time!”, meaning we should not be so obsessed with timing, but open ourselves up more to the flow of time (that’s easier for me to say right now than for you out there in New Zealand with maybe a zillion wedding pictures to run through Lightroom with a client breathing down your neck). So the blog is not exactly running like a Swiss Watch, but more like an old, battered pendulum-clock with a couple of loose screws the Dutch colonists left here a century ago.

Anyway, that being said, here’s the tip:

If you have a scrollwheel-mouse (and they even have those here in Indonesia, they just don’t have Lightroom ) you can adust the size of the Adjustment Brush with the little scrollwheel.

Now, that should help you speedying up the retouching of those zillion wedding pictures. Although, if you really have zillion of them, here’s another tip: get a tablet and a pressure-sensitive pen . There’s really no substitute for painting with them. Ever tried writing your signature in Photoshop with a mouse? Did it look like your two year old could do better? I rest my case!

Niets menselijks is mij vreemd. En zo gebeurde het dat ik vorige week, uit nieuwsgierigheid eens de naam van mijn nieuwe boek, Lightroom 2 Ontmaskerd, Googlede. Behalve een handvol internetboekenwinkels die het boek (uiteraard) nog niet op voorraad hebben, leverde mijn zoekactie toch wel een hilarisch resultaat op…

Inderdaad: U kan een – volgens de advertentie in perfecte staat verkerend – exemplaar van het boek bestellen bij de Japanse Amazon. Zou iemand zijn review copy al doorverkocht hebben? Dat noem ik nu eens globalisatie!

Voor degenen die het boek liever dichter bij huis bestellen: het zal beschikbaar zijn in boekenwinkels à la Fnac, De Standaard Boekhandel, Club, … maar ook in de grotere Carrefours, Mediamarkten en natuurlijk ook bij uw favoriete, al dan niet Japanse, internetboekhandel of via de uitgever (Easy Computing) zelf.

Wie nog in de donkere kamer gewerkt heeft, kent het principe van de teststrook maar al te goed: een strook papier, waarvan 1/5 zichtbaar was en de rest afgedekt werd, werd onder de vergroter gelegd. De belichting werd aangezet voor pakweg 5 seconden. Dan werd nog 1/5 zichtbaar gemaakt, en werd opnieuw vijf seconden belicht. Dat proces herhaalde zich tot het laatste stukje papier 5 seconden belicht werd (het eerste had ondertussen 25 seconden licht gezien). Op die manier kon u snel een idee krijgen van de juiste belichting. Als die bijvoorbeeld rond de 15 seconden draaide, kon er eventueel nog een nieuwe teststrook gemaakt worden met bijvoorbeeld 13, 14, 15, 16 en 17 seconden. Zo bekwam u de perfecte afdruk met een minimum aan papierverspilling.

De tijden zijn ondertussen veranderd. Of toch niet? Zelfs al hebt u in dit digitale tijdperk  een gecalibreerde monitor, en werkt u met printerprofielen, dan nog ervaart u waarschijnlijk een verschil tussen wat u op uw monitor ziet en hoe de print uit de printer komt gerold. Een verschil dat te maken heeft met het verschil in hoe kleuren opgebouwd worden in een monitor versus een printer, en dat ook afhankelijk is van het soort papier dat u gebruikt. Het is dan ook waarschijnlijk niet de eerste keer dat een – dure – print uit uw printer komt gerold en dat u denkt ‘Hmm, mocht misschien toch een tikje helderder…’ of ‘Hmm, wat meer contrast ware goed geweest…’ 

Daarom is het geen slecht idee om – zeker als u normaliter op het geldverslindende grootformaat afdrukt – het idee van de ‘teststrook’ in Lightroom nieuw leven in te blazen. Concreet doet u dat als volgt:

1) U stelt in de Develop Module de instellingen van uw foto in zoals u wilt

2) U maakt een Virtual Copy, waar u de Exposure  of het Contrast (of waar u ook mee wilt experimenteren) bijvoorbeeld wat lichter instelt. U geeft de Virtual Copy onder ‘Copy Name’ in het Metadata Panel van de Library Module een passende naam, bijvoorbeeld ‘halve stop lichter’

3) U maakt nog een nieuwe Virtual Copy, waar u de belichting, … wat donkerder instelt, en geeft ook die een aangepaste Copy Name. U kunt zo eventueel nog een paar Virtual Copies aanmaken met wisselende instellingen. Het geven van een Copy Name is stricto sensu niet nodig, maar wel handig om uw variantes uit elkaar te houden eens u ze gaat afdrukken.

4) U kiest de Print Module in de Module Picker en kiest voor ‘Contact Sheet / Grid’. U zorgt ervoor dat ‘Repeat One Photo per Page’ uitgevinkt is en ‘Zoom to Fill Frame’ aangevinkt.

5) U maakt een template aan met 1 Row en zoveel Columns als u alternatieven hebt. U stelt de marges zo in dat de kolommen de volledige hoogte van het blad beslaan. Onderaan laat u iets meer plaats, omdat in het rechterpaneel onder ‘Overlays’ ‘Photo Info’ aanvinkt en uit de vervolgkeuzelijst Edit… kiest.

6) In de Text Template Editor maakt u een nieuw sjabloon aan met ‘Copy Name’. U slaat uw instellingen op als een nieuwe Print Template.

7) Omdat u ‘Zoom to Fill Frame’ aangevinkt heeft, zal u slechts een deel van de foto in de smalle verticale strook zien. Het idee is – net zoals bij de teststrookjes uit de analoge doka – dat u de foto in zijn cel verschuift tot u een gebied zichtbaar hebt dat relevant is voor de foto. U verschuift dan de virtual copies in de andere cellen tot ongeveer dezelfde plaats, zodat u optimaal kunt vergelijken.

Druk nu deze teststrookjes af op dezelfde printer en hetzelfde papier (maar eventueel een kleiner formaat) als het papier dat u zal gebruiken voor de finale print.

U kunt deze techniek ook gebruiken om verschillende presets met elkaar te vergelijken, verschillende split tone instellingen, verschillende sharpening instellingen, … De mogelijkheden zijn eindeloos. En u bespaart een hoop papier en inkt!

Even een vlugge tip tussendoor: in de Fnac van Gent (ik weet niet of de actie elders ook geldt) kan je versie 5 van DxO Standard kopen voor 59 €. Dat is minder dan de helft van de normale prijs. Volgens mij – maar u checkt toch best nog even op de site van DxO – kan je deze versie kosteloos online upgraden naar versie 5.3.
59 € is echt wel niet veel voor dit pakket. Ik gebruik het vooral in combinatie met Lightroom, omwille van de uitstekende ruisreductie en de optische correcties: de correcties van DxO zijn immers specifiek voor bepaalde camera-lens combinaties gemaakt, en dus veel correcter dan de generieke correcties van Photoshop.
Maar, naast de plugin is DxO ook een op zichzelf staande Raw Converter.
Geïnteresseerden geven misschien best een belletje naar de Fnac, want de stock was beperkt.

De D3x zou ongeveer 8.000 USD gaan kosten. Geen idee hoeveel toenmalige Reichsmarken dat zijn, maar ene A. Hitler kan er niet mee lachen! Je kan voor die prijs natuurlijk al een pak forellen met botersaus verhapstukken. Ene cndlpwr heeft een fragment uit Der Untergang wel héél vrij vertaald. Te bezien op YouTube. Vooral leuk voor wie géén Duits verstaat

Ik heb op deze pagina’s al af en toe laten vallen dat ik het programma DxO gebruik. Ook in de Lightroom workshops geef ik meestal een korte demo ervan, zeker nu het ook als een Lightroom plugin beschikbaar is en op die manier relevant is om erover te spreken.

DxO heeft eigenlijk twee pakketten: DxO Optics Pro en DxO Filmpack. Dat laatste emuleert bepaalde film-looks, en vind ik persoonlijk minder interessant. Maar het eerste is des te interessanter: DxO is eigenlijk een raw-converter op zich, maar een van een heel speciale soort: er worden immers in het labo van DxO testopnames gemaakt van een specifieke digitale reflexcamera met een specifieke lens, en dat op verschillende brandpuntsafstanden en iso-waarden.

Concreet: men zal de Nikon D700 testen met de 24-70 op 24 mm, op 25 mm, op 26 mm, enzoverder… Zo weet men bij DxO de vervorming die die lens, op een bepaalde brandpuntsafstand, in combinatie met die camera-body oplevert, en kan de software de vervorming precies ‘inverteren’, om een neutraal beeld op te leveren. Op die manier wordt kussen- en tonvormige vervorming, maar ook vignettering ongedaan gemaakt, en worden rechte lijnen ook recht weergegeven. Zelfs de camera-specifieke ruis wordt gemeten en aangepakt. Ook het verschil in scherpte van een lens tussen het centrum en de randen wordt gemeten en kan desgewenst gecorrigeerd worden, al vind ik deze laatste correctie soms iets te geprononceerd. Je kan het effect echter met een schuifregelaar bijregelen.

DxO noemt de combinatie van testgegevens van een Camera met een specifieke lens een ‘module’. Regelmatig komen er modules bij, ook voor camera’s die al een tijdje bestaan. Gebruikers van de Standard versie van het pakket kunnen voor hun camera’s alle specifieke modules downloaden. Heb je bv. een D70 én een D300, en een pak lenzen, dan kan je alle correctiemodules voor die twee camera’s downloaden. Heb je ook nog een Canon 50D met een paar lenzen, dan kan je ook, binnen dezelfde licentie, die modules downloaden.

Er is maar één beperking: de Standard versie omvat de meeste APS-C Digitale Reflexcamera’s, zeg maar de DX modellen in Nikon termen. Wil je de foto’s van je Fullframe reflex corrigeren, dan doe heb je de Elite versie nodig. Die kost met zo’n 250 € ongeveer dubbel zoveel. Met de Elite versie heb je gelukkig ook toegang tot alle modules uit de Standard versie.

‘Maar’, zullen de Photoshop-kenners onder jullie zeggen, ‘die lensvertekeningen kunnen we toch ook in Photoshop met het Lens-Correction filter wegwerken?’. Dat klopt, maar Lens Correction is een generalistisch filter: het gebeurt vaak dat je met Lens Correction de ene vertekening corrigeert maar een andere in het leven roept. Bovendien moet je Lens Correction ook op al je foto’s apart toepassen en de ’sweetspot’ manueel opzoeken. In DxO gebeurt alles automatisch. Je zal maar 200 foto’s te bewerken hebben!

Vooral architectuurfotografen en panoramafotografen (die dan DxO kunnen toepassen vooraleer hun foto’s te mergen tot een panorama) kunnen volgens mij hun voordeel halen uit het pakket. Maar ook portretfotografen zullen versteld staan van hoe hun modellen er na een DxO correctie meestal toch wat anders uitzien, omdat de lensvertekeningen weggewerkt zijn. Zeker bij het fotograferen op de uiterste standen van een objectief, waar de vervormingen het grootst zijn, kan het verschil duidelijk merkbaar zijn.

Wie de prijs nog een obstakel vindt, kan tot eind december 33% korting krijgen. DxO herstelt niet alleen lenscorrecties maar nu ook al onze zwaar aangetaste koopkracht. Wat wil een mens nog meer? Meer info en voorbeelden op de site van DxO zelf.

[lang_nl]Had je ze ook al gezien? De nieuwe knopjes ‘English’ en ‘Nederlands’, bovenaan de rechter kolom?

Bij wijze van experiment (uiteindelijk is dit blog een half jaar geleden ook als een experiment begonnen) ben ik van plan om een aantal verleden en toekomstige blog-artikelen ook in een Engelse vertaling online te zetten. Let’s face it: er zijn hoop en al 20 miljoen mensen op de wereld die Nederlands spreken, en er zijn er honderd keer meer die Engels spreken (ik rond af, ik heb ze niet echt geteld ).

Een blog onderhouden kost weinig geld, maar het kost des te meer tijd. Ik denk dat iedereen die er zelf eentje heeft, daarover kan meespreken. Maar, de meeste tijd kruipt in het bedenken van de artikels, het nemen van de foto’s, het online zetten en dergelijke. Een vertaling maken valt relatief nog mee. Zeker als het een vertaling is naar een taal waar je toch al de helft van de dag zit in te lezen en te denken (ik heb een Engelse Lightroom, een Engelse Photoshop en de helft van mijn vakliteratuur is in het Engels). Degenen die al eens een workshop gevolgd hebben weten dat ik toch al sowieso de helft van de tijd Engels praat

Vandaar. MeerDanWoorden voortaan ook écht MoreThanWords![/lang_nl][lang_en]Did you notice them? The new switches ‘English’ and ‘Nederlands’ to the right?

This blog – in Dutch -  started out half a year ago as an experiment, and to add to that experiment, I have come up with – to quote private Baldrick ‘a cunning plan’. I’ll translate some of the past and future blogposts into English.

Let’s face it. There’s about 20 million people that speak Dutch on this world (and even they have trouble understanding each other). There’s about a hundredfold that speak some kind of English. I’m rounding here, I did not actually count them .

Running a blog costs little in terms of money. It costs a whole lot more in terms of time invested. Anyone that hosts a blog will agree. But, most of the time goes into putting together the articles and pictures that accompany them. (And finding out the code to use to make your blog bilingual). The actual translation is not that hard. At least not if you’re already thinking, reading (and dreaming) in English half of the time anyway: my Lightroom is in English, my Photoshop is in English (I just could not get used to those strange translations – ever saw Photoshop in French? It’s like reading an existentialist novel! – and half of my Photography literature is in English. And those who attended one of my workshops knows that half of what comes out of my mouth is in English anyway…

Dus, daar gaan we dan. MoreThanWords voortaan ook in het Engels. That’s Dutch for ‘From now on, MoreThanWords will be available in English as well’. If you could read that, what are you doing here in the first place? [/lang_en]

[lang_en]

A while ago, I was wondering which one of my lenses I use the most. There was a time where that would have been an easy question: I only had one lens. But, times have changed, and so has my lens lineup. There is freeware or shareware software such as Exposure Plot, but frequently, those programs can only deal with the lens info inside the metadata of JPG’s.

And so I thought: let’s ask the The Lightroom Detective . After some careful investigation, the Lightroom detective reported to me that my most used lens is the Nikon 24-70 f2.8, with the 70 – 200 VR being a close second. Only a year ago, the verdict would have been very different.

Of course, the Lightroom Detective is an alias. The real name of my informant is‘The Filter Bar’. That is nog a gritty bar of some kind; it’s the panel in Lighroom’s Library Module where you can filter and search through your Catalog. You can enable the Filter bar by pressing Library => Enable Filters (or using the shortcut Ctrl-L). The filter bar may be invisible (that’s what good detectives are supposed to be anyway). In that case you make it visible with the View => Show Filter Bar command. The fact that the Filter Bar can be active and invisible at the same time, can often lead to situations where you’re not finding what you were fishing for. You should always check the status of the Filter Bar (enabled or disabled) AND it’s visibility (visible or onvisible. But we’re digressing…

The Filter Bar allows you to filter by Text, Attributes (such as star ratings, colour labels, virtual copy status) & Metadata. You can combine various criteria, but you should always first tell Lightroom where it should be looking to apply the filter criteria to. You do so by selecting the Entire Catalog, or a specific Folder (or Folders), Subfolder(s) or Collection(s) in the left pane of the Library Window. If your search results in too few or too many ‘hits’, it’s almost always a matter not having specified where the Filter Bar should look for results or of a criterium still being active even though you no longer need it. I chose to search through ‘All Photographs’.

I subsequently pressed the Attributes button on the Filter Panel (it turned white to denote it was active – pressing it again would deactivate it) and pressed on the ‘Master Photos’ button. I make a lot of virtual copies in Lightroom (it’s fun and it uses almost no disk space) but I did not want the outcome of my query to be contaminated by the virtual copies.

Then I pressed the ‘Metadata’ button and for the same reason, I specified ‘File Type’ in the first column, and chose only to search through the Raw and DNG-files (not taking into account any files that were derived from my master files, such as edited TIFF or PSD files). I could select both the Raw & DNG criteria by holding down the Ctrl Key (Windows) or the Command Key (Mac).

Then I chose a second metadata filter column: date. I shift-clicked from june 2008 to november 2008, because I only bought my fast f 2.8 lenses in june. Not doing so would give my older lenses an advantage.

In a third metadata filter column (you can add or delete columns by pressing the little icon with the downward pointing arrow and the three horizontal lines), I chose the lens criterium. This resulted in a list of all my lenses that I had used on all my raw or DNG files, from june until now. I only had to read which lens had the highest number of photographs next to it.

If I knew I would ask myself this question again in the future, I could save it as a Preset. This is just one example of how the Filter Bar can help you organise or search through files. And we did not even have to keyword anything here. It’s all based on information that is already present in the file itself!

Of course, this only will help you to find your favorite lens, not your favorite focal length. I asked The Lightroom Detective how I could find that out, and advise was to put all my zoom lenses on Ebay and only work with primes. Because, unless your lens manufacturer has a weird sense of humor, with primes the lens name IS the focal length. Case Closed.

And, what is the Lightroom Detective telling you about your favorite lens?

PS. The 24-70 may be my most popular lens, the pic on top of this post was taken before I had it, with a D200 and the Sigma 10 – 20 wide angle lens. It’s a shipyard in Thailand. The post processing was mainly done in Lightroom, with a few tweaks in Photoshop. It’s an appetiser for a future Lightroom & Photoshop Black & White Masterclass. [/lang_en][lang_nl]

Onlangs stelde ik mezelf de vraag welke lens ik het vaakst gebruik. Vroeger was dat niet moeilijk: ik had er maar één. Maar de tijden zijn veranderd, en zo ook mijn lenzenbestand. Nu bestaat er wel shareware of freeware zoals Exposure Plot, maar vaak werken die programmaatjes enkel op JPG’s.

En toen dacht ik bij mezelf: laat het ons eens aan The Lightroom Detective vragen. Na enig onderzoek vertelde The Lightroom Detective me dat ik de Nikon 24-70 f2.8 het meest gebruik, op de voet gevolgd door de 70-200. Een statistiek die er een jaar geleden nog een pak anders zou uitgezien hebben!

The Lightroom Detective is natuurlijk een schuilnaam. De echte naam van mijn informant is ‘The Filter Bar’. Dat is geen louche café uit een film noir, waar je nog ongestoord Groene St. Michels kan zitten paffen. Neen, de Filter Bar is het paneel in de Library Module waar je kan zoeken en filteren doorheen je Lightroom Catalogus. Je kan de Filter Bar oproepen via Library => Enable Filters (of shortcut : Ctrl-L). Het kan zijn dat de Filter Bar onzichtbaar is (dat heb je nu eenmaal met een goeie detective): je maakt hem dan zichtbaar via View => Show Filter Bar. Het feit dat de Filter Bar actief kan zijn maar tegelijkertijd verborgen, kan overigens soms tot situaties leiden waar je niet onmiddellijk in het Grid terugvindt wat je zoekt. Let altijd op de status van de Filter Bar (enabled of disabled) én op de zichtbaarheid ervan (zichtbaar of onzichtbaar). Maar we wijken af.

In de Filter Bar kan je filteren op Text, Attributes (zoals sterrenrating, kleurenlabel, al dan niet virtual copy) & Metadata. Je kan verschillende items combineren. Je moet echter – in de linkerkant van de Develop Module – altijd aan Lightroom zeggen of je zoekopdracht betrekking heeft op de Ganse Catalogus, een specifieke Folder of Subfolder, of op een bepaalde Collection. Geeft een zoekopdracht niet het gewenste resultaat (te veel of te weinig ‘hits’), dan wringt bijna altijd daar het schoentje. Meestal heb je per ongeluk een verkeerde map geselecteerd, of ben je gewoonweg vergeten een map te selecteren. Ik koos in het linkerpaneel van de Library Module ‘All Photographs’.

Ik drukte dan in het Filter Paneel op ‘Attributes’ (dat licht dan wit op) en drukte daar op het filterknopje ‘Master Photos’. Ik maak immers nogal vaak Virtual Copies, en ik wou niet dat mijn resultaat beïnvloed werd door virtuele kopies.

Ik drukte vervolgens op het filterknopje ‘Metadata’, en koos om dezelfde reden in de eerste metadata-filter-kolom (je kan extra kolommen met criteria toevoegen of kolommen verwijderen door te klikken op het icoontje met het omgekeerde driehoekje met de drie evenwijdige streepjes) ervoor om enkel de Raw-files en DNG-files op te nemen in het filter. Immers, anders zou Lightroom bestanden die van die Raw-files afgeleid zijn (edits) ook meetellen, en dat zou de telling kunnen beïnvloeden. Ik kon DNG en RAW selecteren door de Ctrl-toets (Win) ingedrukt te houden.

Dan koos ik er in een tweede metadata-filter-kolom op datum te filteren: ik shift-klikte van juni 2008 tot november 2008, omdat ik pas in juni mijn lichtsterke 24-70 & 70-200 combo had. Anders zouden mijn oude lenzen onterecht bevoordeeld worden in de telling.

In een derde filter-kolom tenslotte, koos ik om te filteren op lenzen. Door dit filtercriterium te kiezen, kreeg ik een lijst met alle lenzen die ik gebruikt had voor mijn Raw-en DNG-opnames sedert juni van dit jaar, en ik moest dus enkel nog aflezen welke lens het grootste aantal foto’s achter zich had staan. Mocht ik deze vraag in de toekomst nog willen stellen, dan kan ik ze opslaan als een Preset.

Je kan hier enkel je favoriete lens mee te weten komen, niet je favoriete brandpuntsafstand. Ik vroeg aan The Lightroom Detective hoe ik dát zou kunnen te weten komen, en zijn antwoord was (The Lightroom Detective is soms nogal kort door de bocht en zijn antwoorden zijn niet altijd economisch verantwoord, nvdr): ‘Zwier al je zoomlenzen op Ebay en koop enkel nog primes.’ Want bij een prime IS de lensnaam de brandpuntsafstand. Tenzij uw lenzenboer een vreemd gevoel voor humor heeft, uiteraard. Case Closed.

En, wat zegt de Lightroom Detective over jullie favoriete lens?

PS. De 24-70 mag dan wel mijn meest populaire lens zijn, de foto bovenaan de post dateert nog van vóór die tijd, en is genomen met een D200 met de Sigma 10-20. De nabewerking en zwartwit-conversie is hoofdzakelijk in Lightroom gebeurd, met nog wat fine-tuning in Photoshop. De foto is een voorsmaakje van technieken die ik in toekomstige Lightroom & Photoshop Black & White Masterclass Workshops wil behandelen.[/lang_nl]